GPX, mogelijkheden en truckjes

 Uit de reacties op mijn serie over "het ding" kun je voorzichtig opmaken dat het ding nog in leven is. En 21 jaar na het vrijgeven van het signaal nog immer populair is.

En met populariteit komen de vragen, de opmerkingen en misvattingen. Veel onwaarheden of vragen komen uit het verleden, het onbekende. In 2021 is het relatief eenvoudig om te werken met het ding en het track is de drijvende kracht achter het ding.

Net als het ontstaan van de SMS is het track van oorsprong een lagere rol toebedeeld. Het was nooit bedoeld als de drijvende kracht achter de navigatie van vandaag.

Geschiedenis.

Als kaptijn van een zeeschip is het wel zo handig om ook bij dichte mist de haven weer te kunnen verlaten. Toeval wil namelijk dat je meestal in een haven aankomt aan het einde van de dag. Na het lossen wil je weer zo snel mogelijk pleite zijn, en je raad het al: das de volgende ochtend.

Gelukkig heeft je GPS "broodkruimels" achter gelaten en kun je zonder al te veel gevaren in die mist de haven weer uitkomen door deze kruimels in omgekeerde volgorde terug te volgen. Zo vermeid je de obstakels die onder het wateroppervlak verstopt liggen. 

Zo is het ontstaan.

GPS was een logisch gevolg van het eerder gebruikte "Loran systeem". We konden nu meer dan 800 mijl afleggen met ondersteuning. En als je de twee systemen combineerde was het GPS ook voor 1-5-2000 nauwkeurig.

Op zee is de marge niet zo heel er belangrijk, enkele meters is genoeg. Maar in de loop der jaren in het berekenen van je positie in het toestel zelf steeds beter geworden.

Persoonlijk kan ik je vertellen dat wanneer het zicht minder dan 2 meter is je GPS gelijk heeft. In de bergen komt dit  regelmatig voor en het bewijs, voor mij, wat dat ik het liftgebouw kon aanraken toen ik twee meter opzij stapte. Tot die tijd had ik een vurige discussie met mijn wandelgenoot. Die was erg bekend in het gebied en bleef hij hoog en laag beweren dat we nog 1 bocht verder moesten zijn. Door de sneeuw, de mist en de smetteloos witte kleur van het liftgebouw konden we deze discussie voeren terwijl we naast het gebouw stonden.

Het personeel van de lift was blij verrast toen we uit de mist opdoken, en pas toen ik het gps weer in mijn zak opborg begrepen ze waarom wij wel terug waren en die andere groep nog niet.

Digitaal.

Dit verslag, het track, wordt digitaal opgeslagen in je toestel. Veelal worden er 10.000 kruimels per bestand opgeslagen, maar dit kun je in de instellingen veranderen.

Van oudsher is dit bestand een . GPX bestand. En gelukkig is hier in de 20 jaar weinig aan veranderd.

Het bestand bevat een samenvatting van je gegevens. Afstanden, richtingen en snelheden worden herberekend aan de hand van de afstand tussen de onderlinge kruimels en vervolgens weggeschreven. 1 kruimel per regel. Dit is de reden dat de afgelegde afstand en je max snelheid kunnen afwijken t.o.v. de cijfers die je op je scherm hebt. De huidige snelheid en afstand worden anders berekend. En deze waarden worden NIET in het toestel opgeslagen. (als antwoordt op dit ongemak geven veel toestellen intussen wel de max snelheid en afgelegde weg goed weer aan het eind van de rit, maar nooit in het track).

Sport.

Toen de sport toestellen hun opmars begonnen werd al snel duidelijk dat het track ook zijn beperkingen had, je kon er niet alles in opslaan... En zo is het .FIT bestand ontworpen voor de sporttoestellen. Een track met meer gegevens die verkregen worden door het koppelen van andere sensoren.

Dus zowel een .fit~ als een .gpx-bestand kunnen een track bevatten. Let op: de route kan ook in dit bestand verstopt zitten!

 Omzetten

Als gebruiker wil je natuurlijk zeker zijn van je zaak. EN als gevorderde gebruiker wil je het bestand kunnen controleren, of aanpassen, voordat je op pad gaat. En daar is speciale software voor nodig.

Ik zie vele vragen op Facebook voorbij komen over welke software we kunnen gebruiken voor het bewerken van de tracks. En in 99% van de gevallen is de genoemde software goed. En kan het precies wat u wil: een track bewerken.

Een track maken/ of omzetten is lastiger.

Ook werken veel van die programma's met een cache. De track wordt in het geheugen geladen en als men klaar is wordt het bestand opnieuw gemaakt en de vorige gegevens gewist. Wanneer je nu veel tracks te gelijk wil bewerken (lange tocht geweest) of de bewerking erg intensief is komt de capaciteit van de software in play. het wordt al snel te zwaar voor de software.

Een database gebaseerde software is dan meer geschikt. Dit soort programma's makken allee n koppelingen naar de genoemde gegevens en vragen die gegevens alleen op als u dat wil. Hierdoor wordt er alleen voor de koppelingen geheugen gebruikt en niet voor de gegevens zelf (weet je nog:10.000 kruimels).

Ok menig amateur en alle nieuwkomers ben ik bij deze kwijt.

Garmin.

De marktleider Op GPS gebied heeft van meet af aan al hele goede software gemaakt om de gegevens van hun toestellen te verwerken. Toen de Software ook voor Apple gebruikers geschikt gemaakt moest worden is men gelijk over gestapt op het DataBase model. Immers: een Apple werkt altijd met een dataBase model voor software.

De kracht en betrouwbaarheid van de Garmin software is daarmee verveelvoudigd.

Nogmaals: er is heel veel goede software op de markt, al dan niet gratis, en de meeste werken met database's en sommige werken ook met .fit bestanden(?) maar ik gebruik al jaren met veel plezier de software van Garmin.

Garmin Basecamp

Basecamp is ontworpen met oude kennis. Met kennis van kaartlezen.

Mijn gevorderde cursussen begon ik ook altijd met een papieren kaart. En dan de vraag: waar zijn we? en hoe bent u op dat antwoordt gekomen? Ik had zelfs een weekend durende versie van deze cursus waar ik deze vraag stelde nadat we een uurtje hadden gewandeld en geklommen door de bossen. Ik kan je verklappen: niemand wist aan te wijzen waar we waren!

Iedereen heeft een navigatie in de auto en is vergeten hoe de wereld er in het echt uit ziet.

Na een uurtje of twee, en het uitdelen van een aantal kompassen wist ik iedereen wakker te schudden en begon met de opdracht van die dag te begrijpen: we zijn hier om iets te leren!

Garmin Basecamp werkt net als een kaart van papier: Een groot deel van je scherm is de kaart: de visualisatie. en de kolommen aan de linkerkant zijn de legenda. Die laten de navigatie van de kaart zien. In die kolommen staan mappen en teksten. Door op die teksten te klikken met je muis veranderd de kaart. De kaart laat zien hoe die gegevens zich vertalen op die kaart.

Het leuke is dat je verschillende kaarten kunt weergeven op dat scherm en vervolgens coordinaten van die kaart kan halen zonder dat je daar voor hoeft te rekenen.

Als je een track heb gekregen van een website of persoon kun je die op de kaart slepen en dan zie je deze track in al zijn kruimels. De kaarten in het programma zijn allemaal digitaal en kunnen dus veelal ook navigeren. En nu komt het: je kunt op die kaart een route maken (dus met meerdere punten en restricties kwa weggebruik). En vervolgens omzetten naar een track zodat iedereen de goede weg volgt.

Heb je veel tracks verzameld op je vakantie (staan als .gpx of .fit op de hardeschijf van je gps)? Maak een map aan in de linker kolommen en sleep de tracks daarheen. En je zult de gehele vakantie op de kaart kunnen herbeleven (wel de goede kaart er onder leggen natuurlijk).

Je rechtermuisknop gebruik je om de eigenschappen (info) van het track te bekijken en eventueel bewerken (kleur). En je kunt de gehele map exporteren als KML bestand. Dit in Google-earth openen (niet in maps!) en je hebt een prachtige animatie voor op je website.

Eenvoudig?

Nee, beslist niet. Ik denk dat er eenvoudigere programma's zijn op het net, maar geen van allemaal kan zoveel als Garmin BaseCamp en gratis.

En nee: het programma werkt ook met andere merken gps niet alleen met Garmin toestellen, gewoon de goede mappen aanwijzen.

En nee: er is geen tablet of iPhone versie van die het zelfde kan. Gewoon omdat je toestel niet te koppelen is met je tablet.

Ja; er is ook een Windows-versie van.

Let op: het programma zelf is klein maar de kaarten en andere database's zijn groot. Zorg dat je meerdere gigabite op je computer vrij hebt. De kaarten installeren op een losse schijf kan, maar in niet voor de beginner.

Voor mensen die graag een boekje hebben tijdens de ontdekkingstocht: Onthou dat het maken van een boek en het drukken en verspreiden er van meerdere maanden in beslag neemt. Garmin heeft meerdere keer per jaar een update voor het programma en of het boek dus aansluit bij de werking van jouw versie? 

Oudere versie gebruiken? nie slim, je werkt met satellieten van het Amerikaanse leger, en ook die worden regelmatig voorzien van een update, je toestel, en de software die communiceert met je toestel zowel je Mac of Windows computer, ze moeten allemaal zijn voorzien van de nieuwste versie software!! Anders werkt het echt niet. Veel vragen bij Mac gebruikers stranden in een update van de Mac. De software werkt gewoon niet meer als je de mac niet update.

Kaarten?

Freitzeitkarte of OSM. Volg de handleiding op de sites en je zult ze terug kunnen vinden in het programma. Er bestaan ook YouTube filmpjes over dus leef je uit.

Foto's op die kaart? Papieren kaart scannen? zelf getekende kaart scannen en kalibreren? ja alles kan met het programma. Veel plezier met het uitvogelen van de functies.